Güneş Yakartepe Kimdir, Sözlük ve Piyano
Hoşgeldiniz
Giriş / Kayıt Ol

PİYANO NEDİR - Hakkında Ansiklopedik Bilgiler

PİYANO NEDİR VE PİYANO HAKKINDA ANSİKLOPEDİK PRATİK BİLGİLER

Piyano klavyeli bir çalgıdır.Klavyenin kumanda ettiği bir mekanizmanın çekiçleri bir sıra teli vurarak titreştirir.

Piyano Tarihi ve Gelişimi

Piyanonun ses alanı yedi sekizliden biraz fazladır. Klavyesinde 88 tuş (87 yarım ses) vardır.

Piyano Telleri ve Ses Frekansları

Verebildiği en pest ses 27, 5 Hz frekanslı la0 sesidir. Bütün piyanolarda bu sesi veren telin boyu 198 cm kadardır. En tiz ses ise, 4186 Hz frekanslı tanpere do8 sesidir. Bu sesi veren telin boyu 61 cm kadardır. Pest sesleri veren tellerin çok daha uzun olması gereken boylarını kısaltabilmek için, üzerlerine başka bir tel sarılmış ve birim kütleleri artırılmıştır.

En pest sesten başlayarak ilk 10 sesin her biri tek bir sarma telden elde edilir. Sonraki 18 sesin her biri için bir çift kaplanmış tel kullanılmıştır. geri kalan 60 ses için ise üçer çıplak tel vardır. Böylece 88 ses için toplam 226 tel kullanılmış oluyor. Bu kadar çok telin gerilmesi çerçeveye büyük bir yük getirir. (30 tondan fazla). Çalgının bu yüke dayanmasını demir çerçeve sağlar.

Teller iki eşik üzerinden geçerler. Eşiklerden biri demir çerçeve üzerine, öbürü ise ses tahtasına basmaktadır. Ses tahtasının (rezonatör) görevi, telden çıkan sesin niteliğini düzeltmek ve havaya akustik enerji yaymaktır.

 Eşikteki titreşimlerin olabildiğince kısa sürede, ses tahtasının her yanına yayılması gerekir. Yani dalgaların ses tahtasındaki hızı büyük olmalıdır. Bunun içinde, esnekliği fazla ama öz kütlesi küçük (hafif) bir malzeme gereklidir. Norveç ladini bu işe çok uygundur. Bu ağaçta sesin hızı damarlar boyunca 4600 m/s’yi bulur. Damarlara dik doğrultuda daha azdır.

Orijinal piano-forte’de, teller, büyük piyanolardaki gibi yatay durumdaydı. Daha sonra, dik piyano veya duvar piyanosu denilen, tellerin dikine uzandığı modeller geliştirilmiş ve bu çalgının evlere girebilmesi kolaylaştırılmıştır.

Piyano Mekanizması ve Piyano çalışma Prensibi

 Eşiklerin üzerinden geçen tellerin bir ucu çerçeveye gömülü ayar çivilerine bağlıdır. Tellerin öbür ucu doğrudan çerçeveye tutturulmuştur. Piyanonun düzeninin uzun süre bozulmaması için tellerin gerginliklerinin korunması gerekir. Yani, ayar çivileri tellerin zorlaması altında eğilmemelidir.

Çivilere gereken dayanıklığı verebilmek için, ayar çivileri, çapraz damarlı, 41 kat sert ağaç levhadan yapılmış bir blok (çivi bloku) içine gömülmüştür. Piyanonun telleri çekiçle vurularak titreştirilir. Kuşkusuz olay bu kadar basit değildir. Parmağın tuşa basmasıyla birlikte, çok ince ayarlanmış bir sıra olay birbirini izler. Tele vuracak çekicin vuruşu yapar yapmaz telden ayrılması gerekir ki, telin titreşimini söndürmesin. Çekicin tele vurduktan sonra sıçramasını önlemek gerekir. Hemen, ikinci bir vuruşa hazır olmasını sağlamak gerekir. Yani, vuruş mekanizması hızla başlangıçtaki durumuna dönebilmelidir.

Ayrıca, seslerin birbirine karışmasını önlemek için, ardı ardına vuruşlar yapılırken, bir önce titreştirilen tellerin söndürülmesi gerekir. Yani, tuşa basılınca ses başlamalı, bırakılınca da kesilmelidir. Bütün bunları büyük bir incelikle yapabilen düzeneğe piyanonun mekanizması deniyor. Mekanizması, anlaşılması zor, karmaşık bir sistemdir.

 Bazı piyonoların mekanizmasında 7000’den fazla parça vardır. Demek ki, her tuşa 80 kadar parça düşmektedir.

Çekiçler keçeyle kaplanmışlardır. Çekiçler çok sert de çok yumuşak da olmamalıdırlar. Yumuşak çekiçler donuk, cansız bir ses oluşturur. Sert çekiçler ise çınlayan, acı bir ses oluşturur.

Piyano Tuşları ve Çalışması

Tuşa basılınca ve çekiç harekete geçince tele değmekte olan bir keçe yastık telin üzerinden kalkar. Tam çekicin tele vurmasından önce, bir kaldıraç çekici tuştan ayırır. Zaten hızla hareket etmekte olan çekiç tele doğru hareketine serbestçe devam eder. (Eğer tuşa yavaş yavaş basılırsa çekiç hızlanamaz v tele vuramaz. Dolayısıyla bir ses oluşmaz. )

Tele vurup geri dönen çekiç, geri engeli tarafından yakalanır ve tutulur. Tuş kalkınca, keçe yastık yeniden telin üzerine inerek susturur.

Akustik Piyanoda Kaç Ayak Vardır. Görevleri Nedir

Piyanoda üç pedal (ayaklık) vardır.

Sağdaki pedal yastık pedalıdır. Bu pedala basılırsa bütün yastıklar kalkar ve teller serbestçe titreşebilir. Pedal bırakılınca yastıklar yeniden tellere değer.

Soldaki pedal, yumuşak pedal da denilen tek tel pedalıdır. Bu pedala basılınca bütün mekanizma olduğu gibi biraz kayar ve böylece çekiçler her ses için gerilmiş bütün tellere (iki veya üç tele) değil, yalnızca bir (veya iki) tele vurabilir. Böylece ses şiddeti azalır.

Ortadaki pedal uzatma pedalıdır. Bu pedal yastık pedalı gibi bütün sesleri değil, yalnızca, pedala basıldığı sırada çalınmakta olan sesleri uzatır. 

 

 

 

 

RSS